nrc.nl nrcnext.nl nrcboeken.nl nrccarriere.nl nrclux.nl
Volg ons via:

‘We hebben geen vijanden meer’

Algemeen, Levenslessen

Marja Zuidgeest

Geboren: 1952, Schiedam
Opleiding: studie wijsbegeerte
Loopbaan: Wetenschappelijk medewerker Rijksuniversiteit Leiden (1978-80); Staflid Maatschappelijke Discussie Energiebeleid (1980-83); werkzaam bij het ministerie van Economische Zaken in diverse functies (1983-94); sinds 1994 werkzaam bij Proefdiervrij.
Marja Zuidgeest is alleenstaand en heeft een dochter.

Dierproeven zijn achterhaald, vindt directeur Marja Zuidgeest (60) van Proefdiervrij. Dat is te zien aan het succes van de organisatie: het aantal dierproeven daalde de afgelopen dertig jaar van 1.5 miljoen naar 500.000 per jaar.

Loopbaan

„Op de lagere school wilde ik dierenarts worden, totdat ik erachter kwam dat je dan nare dingen moet doen met dieren. Uiteindelijk ben ik naar de kunstacademie gegaan, maar daar miste ik het hersenwerk. Toen ben ik overgestapt op filosofie. Daar heb ik nooit spijt van gehad. Ik heb aan de Leidse universiteit gewerkt en bij het ministerie van Economische Zaken. In mijn vrije tijd was ik bestuurslid, later voorzitter, van de Nederlandse Bond ter Bestrijding van Vivisectie, nu Proefdiervrij geheten. In 1994 ben ik er directeur geworden en ik vind het hier nog steeds ongelooflijk leuk.”

Principes

„Ik werk vanuit een diep gevoel dat dieren er niet zijn om proeven mee te doen. Dierproeven hebben een functie gehad bij onder meer het ontwerpen van medicijnen, maar zijn nu achterhaald. Er zijn inmiddels goede alternatieven, zoals computermodellen, celkweek en nanotechnologie. Maar dierproeven zijn nog diep geworteld in het brein van de wetenschapper. Je moet ze prikkelen om op een andere manier te denken. In mijn persoonlijk leven worstel ik wel eens met principes. Ik eet geen vlees, geen vis, maar wel kaas, omdat ik dat zo lekker vind. Eigenlijk zou ik dat niet moeten doen, want ook bij melkproductie komt dierenleed kijken. Tegen dat soort dingen loop je als principieel mens voortdurend aan. Je doet het nooit goed genoeg.”

Resultaten behalen

„Begin jaren tachtig werden er in Nederland nog zo’n 1,5 miljoen dierproeven per jaar uitgevoerd, nu nog ruim 500.000. Ik ben mateloos trots op zo’n mooi resultaat. Het motiveert me om door te gaan totdat we echt op nul zitten. Ik ben ervan overtuigd dat de mens er beter van wordt als we dierproeven afschaffen. Een muis genezen van kanker is mooi, maar het blijft een muis. Er zijn onderzoeksmethoden die veel dichter bij de mens staan.”

Industrie

„We zijn uitgegroeid tot een serieuze gesprekspartner voor de industrie. Met bedrijven als Solvay en (het voormalige) Organon konden we goed overweg. Met Unilever en L’Oréal zitten we regelmatig om de tafel. Beide bedrijven investeren miljoenen om alternatieven te vinden voor dierproeven. Ook met de wetenschap, waar de meeste dierproeven plaatshebben, hebben we goede contacten. Vijanden hebben we eigenlijk niet meer, iedereen is er nu wel van overtuigd dat dierproeven niet wenselijk zijn.”

Polderen versus activisme

„Deze tijd is niet meer van het activisme, we stimuleren nu in plaats van aan de poort te rammelen. Zelf heb ik me nooit tot het activisme aangetrokken gevoeld. Ik ben meer van de woorden en het overtuigen dan van mezelf vastketenen aan hekken.”

Ambitie

„Ik heb deze baan al sinds 1994, maar ik zie geen noodzaak om iets anders te gaan zoeken. Proefdiervrij is een organisatie van slechts tien mensen, zodat ik niet al mijn tijd kwijt ben aan management, maar me ook kan bezighouden met het beheer van het vermogen en zelf gesprekken kan voeren met de industrie, de wetenschap en de politiek. Onlangs zijn we begonnen met sociale media om meer begrip te kweken voor ons werk. De maatschappelijke druk blijft erg belangrijk, anders doet de politiek niets.”

Geld

„Geld is nodig om onze boodschap over te brengen. Al lukt het ons aardig om via goodwill voor een dubbeltje op de eerste rang te zitten. We krijgen geen subsidie, maar wel schenkingen en contributie van onze 50.000 donateurs. Voor mij persoonlijk is geld geen drijfveer. In het bedrijfsleven had ik veel meer kunnen verdienen, maar dit vind ik leuker. ”

Auteur: Friederike de Raat
Dit artikel verscheen in NRC Handelsblad van zaterdag 5 mei 2012, op pagina 13.
Foto: Floren van Olden

  Tags: , ,